وزوز گوش (Tinnitus) به صدایی گفته میشود که منبع خارجی ندارد و تنها توسط فرد شنیده میشود. این صدا میتواند به صورت زنگ، وزوز، سوت، همهمه یا حتی صدای کلیک باشد. این مشکل میتواند در یک گوش یا هر دو گوش ایجاد شود و گاهی اوقات آنقدر بلند است که که تمرکز فرد را مختل میکند. طبق آمارها، میلیون ها نفر در سراسر جهان با این عارضه دست و پنجه نرم میکنند.
ما در این مقاله از وب سایت دکتر محسن فضلی (جراح و متخصص گوش، حلق و بینی) قصد داریم تا به بررسی علل و علائم وزوز گوش پرداخته و راهکارهای درمانی آن را برای شما عزیزان، بازگو کنیم.
انواع وزوز گوش
به طور کلی وزوز گوش به دو دسته اصلی تقسیم میشود:
- وزوز گوش ذهنی (Subjective): این نوع شایع ترین حالت است و تنها توسط بیمار شنیده میشود. علت آن معمولاً مشکلات در گوش خارجی، میانی یا داخلی و یا اعصاب شنوایی است.
- وزوز گوش عینی (Objective): این نوع بسیار نادر است و پزشک نیز هنگام معاینه میتواند این صدا را بشنود. این حالت ممکن است ناشی از مشکلات عروقی یا انقباضات عضلانی در گوش باشد.
علل اصلی وزوز گوش
وزوز گوش خود یک بیماری نیست، بلکه نشانه ای از یک مشکل اساسی در بدن است. دلایل متعددی میتوانند باعث بروز این عارضه شوند که مهم ترین آنها عبارتند از:
قرار گرفتن در معرض صداهای بلند
یکی از شایع ترین علل وزوز گوش، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض صداهای بلند است. کار در محیط های صنعتی پر سروصدا، شنیدن موسیقی با صدای بلند با هدفون، یا حضور در کنسرت های راک میتواند به سلول های حسی گوش داخلی آسیب جدی وارد کند. وقتی این سلول های مویی آسیب میبینند، سیگنال های الکتریکی نادرستی به مغز ارسال میکنند که به صورت وزوز شنیده میشوند.
از دیگر بیماری های شایع گوش، میتوان به سرگیجه وضعیتی خوش خیم اشاره نمود.
انسداد مجاری گوش
انسداد مجاری گوش یکی از دلایل شایع و موقتی برای بروز وزوز گوش است که معمولاً به دلیل تجمع بیش از حد موم گوش (جرم گوش)، ورود خاک، گرد و غبار یا گیر کردن اجسام خارجی در کانال گوش ایجاد میشود.
این انسداد مانع از رسیدن امواج صوتی به پرده گوش میشود و تغییراتی را در فشار داخل گوش ایجاد میکند که مغز آن را به صورت صداهای اضافی مانند وزوز یا صدای خفه تفسیر میکند. خوشبختانه در این موارد، با پاکسازی و خارج کردن عامل انسداد توسط پزشک، شنوایی و وضعیت گوش معمولاً به حالت طبیعی باز میگردد.
تغییرات استخوانی در گوش (اتوسکلروز)
اتوسکلروز یک بیماری است که در آن رشد غیرطبیعی استخوان باعث سفت و ثابت شدن استخوان های ریز گوش میانی (استخوانچه ها) میشود که وظیفه انتقال ارتعاشات صدا را بر عهده دارند.
این سفت شدن و جوش خوردگی استخوان ها مانع از حرکت آزادانه آنها شده و انتقال صدا به گوش داخلی را مختل میکند که نتیجه آن کاهش شنوایی و شنیده شدن صدای وزوز است. این عارضه که معمولاً زمینه ارثی دارد، اغلب در سنین جوانی و میانسالی بروز میکند و ممکن است با گذشت زمان پیشرفت کند.
پیری و کاهش شنوایی
با افزایش سن، مانند سایر اعضای بدن، ساختار گوش داخلی و اعصاب شنوایی نیز دچار فرسودگی و تغییرات طبیعی میشوند که به آن پیرگوشی یا کم شنوایی ناشی از پیری گفته میشود. در این فرآیند، سلول های مویی ظریف موجود در حلزون گوش که مسئول تبدیل امواج صوتی به سیگنال های الکتریکی هستند، به تدریج آسیب میبینند یا از بین میروند. مغز برای جبران این کمبود سیگنال های ورودی، گاهی سیگنال های صوتی ساختگی تولید میکند که به صورت وزوز شنیده میشود.
داروها
برخی از داروها دارای عوارض جانبی هستند که میتوانند بر سیستم شنوایی تأثیر منفی بگذارند و باعث بروز وزوز گوش شوند؛ به این داروها اتوتوکسیک یا سمی برای گوش گفته میشود.
مصرف دوزهای بالای آسپیرین، برخی آنتی بیوتیک ها مانند جنتامایسین، داروهای مورد استفاده برای درمان مالاریا و برخی از داروهای شیمی درمانی از جمله موادی هستند که ممکن است به سلول های حساس گوش داخلی آسیب زده و صدای زنگ را ایجاد کنند .معمولاً با قطع یا تنظیم دوز این داروها تحت نظر پزشک، این عارضه برطرف میشود.
